Updates over de zorg voor een slachtoffer tijdens de COVID-19-pandemie
Context
• Een hartstilstand treedt op wanneer het hart onverwacht stopt met kloppen.
• Meer dan 80% van de hartstilstanden vindt thuis plaats, en de hulpverleners zijn dus vaak familieleden of vrienden.
• Reanimatie (CPR) en het gebruik van een automatische externe defibrillator (AED) verbeteren de overlevingskansen aanzienlijk.
• Gezien de uitzonderlijke omstandigheden van de COVID-19-pandemie bestaat er enige bezorgdheid over het risico dat een hulpverlener de ziekte oploopt tijdens het uitvoeren van reanimatie of het gebruik van een AED.
• De onderstaande aanbevelingen zijn gebaseerd op deskundigenadviezen.
• Ze helpen het risico op overdracht van het virus op de hulpverlener die reanimatie uitvoert of een AED gebruikt bij een hartstilstand te verminderen.
• Het betreft aanpassingen aan de gebruikelijke reanimatie met alleen handen, toepasbaar in de context van de COVID-19-pandemie.
• Ze gelden zowel voor volwassenen als voor kinderen.
Interventieprotocol
Als u in aanwezigheid bent van een persoon die mogelijk een hartstilstand heeft gehad tijdens de COVID-19-pandemie en u zich klaar voelt om te helpen, maar u ook het risico op overdracht van de coronavirusziekte wilt verminderen, moet u de volgende maatregelen nemen, die aanpassingen zijn van de gebruikelijke reanimatie.
• Stel vast dat het om een hartstilstand gaat door te constateren dat de persoon niet reageert wanneer u hem of haar door elkaar schudt en roept, EN dat de persoon niet ademt of ongebruikelijke ademhalingsgeluiden maakt zoals naar adem happen.
• Buig u niet voorover om de ademhaling te beluisteren of te voelen door uw oor en wang dicht bij de mond van het slachtoffer te brengen.
• Observeer enkel de ademhaling.
• Leg uit dat u een bewusteloze persoon hebt gevonden met een abnormale ademhaling.
• Vertel hen of er een mogelijkheid is van COVID-19.
• Leg een doek, handdoek of kledingstuk over de mond en neus van het slachtoffer om elke verspreiding van het virus via besmette lucht of speeksel te voorkomen.
• Plaats de hiel van één hand in het midden van de borstkas en de andere hand erbovenop, en druk vervolgens hard en snel.
• Voer de compressies uit op het ritme van het lied Staying Alive, oftewel 100 tot 120 slagen per minuut.
• Geef geen beademingen.
• Ga door tot de hulpdiensten arriveren.
• De medische noodhulpverlener van 1-1-2 zal u indien nodig instructies geven.
• De overlevingskansen na een hartstilstand zijn 2 keer hoger wanneer een getuige tussenbeide komt met een AED voor de komst van de medische spoeddiensten.
• AED’s zijn veilige en gebruiksvriendelijke apparaten.
• Zet het apparaat aan en volg de instructies op het scherm die u door elke stap van het gebruik leiden.
Hygiëne- en reinigingsmaatregelen
Na een reanimatiepoging
• Nadat het ambulancepersoneel of de eerste hulpverleners de reanimatie hebben overgenomen, was of gooi de doek, handdoek of het kledingstuk weg dat werd gebruikt om het gezicht van het slachtoffer te bedekken.
• Vervolgens moet u uw handen grondig wassen met water en zeep; een handgel op alcoholbasis is een alternatieve oplossing.
Bijzondere omstandigheden
• De bovenstaande handelingen komen overeen met de meeste situaties van plotselinge hartstilstand.
• In bepaalde omstandigheden kunt u andere behandelingen toedienen als u de nodige opleiding hebt gevolgd.
• U mag deze behandelingen alleen toedienen als u zich geen zorgen maakt over de overdracht van COVID-19 (bijv. als u het slachtoffer goed kent).
DEZE SITUATIES OMVATTEN BIJVOORBEELD:
• Een opioïdenoverdosis (toediening van naloxon en beademingen/ventilaties, gevolgd door borstcompressies als er geen reactie is).
• Een verdrinking waarvan u getuige bent (beademingen/ventilaties en borstcompressies).
• Een hartstilstand bij een kind (beademingen/ventilaties en borstcompressies).
Wet van de barmhartige Samaritaan
Plicht om te handelen
De hulpverlener moet bijstand verlenen naar best vermogen en kennis. De wetten vragen meestal om de plaats van een incident of ongeval niet te verlaten en ervoor te zorgen dat de hulpdiensten gecontacteerd worden.
In geen geval zullen deze wetten u vragen om uw gezondheid, uw integriteit of zelfs uw leven in gevaar te brengen om een of meer personen in nood te redden. De wet van de barmhartige Samaritaan werd dus in het leven geroepen om aarzeling bij een omstander om in te grijpen bij een incident, uit angst voor gerechtelijke vervolging in geval van een onhandigheid van zijn kant, te vermijden.
Dit principe heeft tot doel elke persoon te beschermen die bijstand verleent aan een of meer slachtoffers, in geval van een fout in zijn reddingsinterventie. Als de fout van de hulpverlener onbedoeld verwondingen of zelfs een overlijden kan hebben veroorzaakt, zal de redder, zolang hij heeft gehandeld met als enig doel hulp te bieden aan het slachtoffer, beschermd worden door de wet van de barmhartige Samaritaan.
Geschreven door Alexandre Grenier, Oprichter van Formation RCR et Secourisme Québec. Geïllustreerd en opgemaakt door Émilie Bedard, verantwoordelijke voor communicatie
International Liaison Committee on Resuscitation (ILCOR). 2020. « COVID-19 infection risk to rescuers from patients in cardiac arrest ». https://costr.ilcor.org/document/covid-19-infection-risk-to-rescuers-from-patients-in-cardiac-arrest
